تازه ها
عضویت در خبرنامه

12341

آمار سایت
  • بازدید امروز: 180
  • بازدید دیروز: 1677
  • بازدید هفته: 11342
  • کل بازدیدها: 1778784
انسان به عنوان موجودی ذی شعور وقتی که در بین همنوعان خود زندگی می‌کند ناچار است قوانینی را رعایت کند؛ از جهتی نیز دین اسلام به عنوان کامل‌ترین ادیان همه جنبه‌های وجودی انسان را در نظر گرفته و بهترین برنامه‌ها و اصول را در روابط بین انسانها معرفی کرده است. لذا انسانی که به دنبال بهترین اصول برای معاشرت با دیگران است بهتر است به این برنامه جامع رجوع کرده و از آن بهره گیرد. بنابراین اصولی که می‌تواند انسان را در معاشرت با دیگران کمک رساند و سعادت دنیوی و اخروی او را به همراه داشته باشد از این قرار است:
۱ـ احترام‌ به‌ شخصیت‌ دیگران‌
اگر کسی انتظار دارد که دیگران با او محترمانه رفتار کنند، نخستین قدم این است که خودش با دیگران با احترام رفتار کند. مردم برای دوستی ورزیدن با افراد مال و منزل نمی‌خواهند بلکه صرفاً خواهان احترام و بزرگداشت خود از سوی آنان هستند. حال لازم است که این احترام هم در گفتار باشد و هم در کردار. سیره عملى رسول اکرم بدین گونه بوده است: هنگامى که برادران دینى بر آن بزرگوار وارد مى‏شدند، به احترامشان از جا بر مى‏خاست، براى آنان جا باز مى‏کرد و زیرانداز پهن مى‏کرد، گاهى عباى خود را از دوش کشیده براى دیگران مى‏انداخت، براى تکیه‏دادن ایشان بالش فراهم مى‏ساخت و اگر برادر دینى‏اش از راه دور مى‏آمد، چند قدمى به استقبالش رفته و او را به آغوش مهر مى‏کشید و پیشانى‏اش را مى‏بوسید.(۱) 
۲ـ خدمت‌ به‌ خلق
از نقاط بسیار حساس در اخلاق اسلامی حس تعاون و خدمت به مردم بویژه خدمت به مومنان و صالحان است. از مجموعه تعالیم اسلامی و سیره اولیاء این‌طور بر می‌آید که پس از ادای فرایض، بالاترین وسیله برای تقرّب به خداوند متعال این خصلت نیکو است. اولیای خداوند همواره در خدمت مردم بودند و شخصاً در رفع حوایج آنان اقدام می‌کردند. امام کاظم (ع) می‌فرماید: اِنّ خواتیم أعمالِکُم قضاءُ حوائجِ إخوانِکُم والإحسانِ إلیهِمْ ما قدرْتُم و الاّ لمْ یقْبلْ مِنْکُم عملٌ (۲). همانا مُهر قبول اعمال شما، برآوردن نیازهای برادرانتان و نیکی کردن به آنان در حد توانتان است و الا (اگر چنین نکنید)، هیچ عملی از شما پذیرفته نمی‌شود. امام صادق (ع) می‌فرماید: قال ا… عزّوجل: ألخلقُ عِیالی فأحبُّهُمْ إِلی ألْطفُهمْ بِهمِ و أشعاهُمْ فی حوائِجِهِمْ (۳). خدای متعال می‌فرماید: مردم خانواده من هستند، پس محبوبترین آنان نزد من کسانی هستند که با مردم مهربان‌تر و در راه برآوردن نیازهای آنان کوشاتر باشند. رسول خدا (ص) فرمود: «دخل عبْدٌ الْجنّه بِغُصْنٍ من شوکٍ کان علی طریقِ الْمسلمین فاماطهُ عنهُ» (۴). بنده‌ای از بندگان خدا در اثر اینکه شاخه خاری را از سر راه مسلمین برداشت اهل بهشت شد.
۳ـ معاشرت‌ با خوبان‌
معاشرت با دوستان بد، انسان را از مسیر تکامل باز مى‏دارد. به همین دلیل مسلمان، باید دوستان خود را با صلاحدید دین خود انتخاب نماید، یعنى درباره اینکه با چه کسانى معاشرت کند و با چه کسانى معاشرت نکند، نظر اسلام را بداند. رسول اکرم (ص) می‌فرماید: الجلیسُ الصّالِحُ خیرٌ مِن الوحدهِ، و الوحدهُ خیرٌ مِن جلیسِ السّوءِ (۵). هم نشین خوب، از تنهایى بهتر است و تنهایى از هم نشین بد بهتر است. امام صادق (ع) می‌فرماید: ادّبنى ابى بِثلاثٍ… ونهانى عن ثلاثٍ: قال لى: یا بُنىّ من یصحب صاحِب السّوءِ لا یسلم و من لا یقـید الفاظهُ یندم، و من یدخُل مداخِل السّوءِ یتّهم… و نهانى ان اُصاحِب حاسِد نِعمهٍ و شامِتا بِمُصیبهٍ، او حامِل نمیمهٍ(۶)؛ پدرم مرا به سه چیز ادب آموخت و از سه چیز نهى فرمود. سه نکته ادب این بود که فرمود: فرزندم! هرکس با دوست بد بنشیند، سالم نمى‏ ماند و هر کس گفتارش را کنترل نکند، پشیمان مى‏ شود، و هر کس به جایگاه‏ هاى بد وارد شود، مورد بدگمانى قرار مى‏ گیرد (زیر سوال مىرود) و آن سه چیز که مرا از آن نهى فرمود: دوستى با کسى که چشم دیدن نعمت کسى را ندارد، و با کسى که از مصیبت دیگران شاد مى‏ شود و نیز دوستی با سخن‏چین.
۴ـ هدیه‌ دادن به دیگران
از دستوراتی که در آموزه‌های دینی تاکید بر آن شده، هدیه دادن به دیگران است؛ البته یادآوری این مساله ضروری است که هدیه در متون دینی مفهومی وسیع‌تر از هدایای مادی است و شامل هدایای معنوی نیز می‌شود. در هدیه دادن باید به کیفیت و آثار تربیتی ـ معنوی هدیه توجّه شود و ارزش مادی و مالی آن نباید مورد توجه باشد، از همین رو مصادیق معنوی هدیه بر مصادیق مادی آن اولویت داده شده است؛ از آنجا که در بحث هدیه، مهمّ آثار تربیتی است؛ شایسته است که در تهیه آن، علاقه و شوق کسانی که هدیه برای آنان خریداری می‌شود، در نظر گرفته شود؛ تا با دیدن آن، هیجان و شور و شوق روحی در دریافت‌کنندگان هدیه ایجاد شود و موجب ایجاد صمیمیت و همدلی بین آنان شود. پیامبر(ص) می‌فرماید: لا تزالُ‏ أُمّتِی‏ بِخیرٍ ما تحابُّوا و تهادوْا و أدّوُا الْأمانة (۷) امّت من تا هنگامى که یکدیگر را دوست بدارند، به یکدیگر هدیه دهند و امانتدارى کنند، در خیر و خوبى خواهند بود؛ همچنین فرمودند: تهادوا فإِنّها تذهبُ بِالضّغائِنِ (۸). به یکدیگر هدیه بدهید، زیرا کینه‌ها را از بین مى برد.
۵ـ حفظ امانت دیگران
امانتداری و بازگرداندن به موقع و همراه با حفظ سلامت امانت، یکی از خصایل پسندیده در اسلام است. معمولاً انسان در زندگی به انسان‌های امین نیازمند می‌شود، تا مال، وسیله، راز یا مطلب مهمی را نزد آنها به امانت بسپارد. امانت‌گذاری ناشی از اعتماد به امانت‌گیرنده است. حفظ امانت دیگران، مراعات اعتماد آنها و احترام به احساسات پاک انسانی است. امام صادق (ع) می‌فرماید: إنّ ا… عزّوجلّ لم یبعث نبیاً إلّا بصِدقِ الحدیثِ و أداءِ الأمانةِ إلی البرِّ و الفاجِرِ (۹). خدای عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر با راستگویی و برگرداندن امانت به نیکوکار یا بد کار. رسول ا… (ص) می‌فرماید: اِن احببتُم ان یحِبّکمُ ا… و رسولُهُ، فادّوا اِذا ائتُمِنتُم و اصدُقوا اِذا حدّثتُم و احسِنوا جِوار من جاورکم(۱۰). اگر می‌خواهید خدا و پیغمبر، شما را دوست بدارند، وقتی امانتی به شما سپردند، امانتداری کنید و چون سخن گویید، راست گویید و با همسایگان خود به نیکی رفتار کنید. امام على (ع) می‌فرماید: الامانهُ تجُرُّ الرِّزق، و الخیانهُ تجُرُّ الفقر؛ (۱۱) امانتدارى روزى مى آورد و خیانت در امانت فقر. بنابراین بر هر فرد جویای حق لازم است که در برخورد با دیگران اصول معاشرت را از سیره و روش اوصیا و اولیای الهی اتخاذ کند و این بزرگواران را الگوی اخلاقی خود قرار دهد.
 پی‌نوشتها: ۱ـ بحارالانوار، ج ۱۶، ص ۲۳۵؛ وسائل‌الشیعه، ج ۸، ص ۵۵۹٫ ۲ـ بحار الانوار، ج ۷۵، ص ۳۷۹٫ ۳ـ الکافی، ج ۲، ص ۱۹۹٫ ۴ـ سفینه البحار، ج ۲، ص۸۲٫ ۵ـ امالى (طوسى) ص۵۳۵٫ ۶ـ تحف العقول ص۳۷۶٫ ۷ـ عیون اخبار الرضا ج۲، ص۲۹، ح۲۵٫ ۸ـ کافى، ج۵، ص۱۴۴، ح ۱۴؛ من لا یحضر الفقیه ج۳، ص۲۹۹٫ ۹ـ همان، ج۲، ص۱۰۴، ح۱٫ ۱۰ـ نهج الفصاحه، ح ۵۵۴٫ ۱۱ـ تحف العقول ص۲۲۱٫

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


7 × = شصت سه

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

خرید vpn